1956 წელს, დიდი ბრიტანეთი და საფრანგეთი ცდილობდნენ სუეცის არხზე კონტროლის აღდგენას, მას შემდეგ რაც გამალ აბდელ ნასერი-ის ხელმძღვანელობით ეგვიპტე-მ არხის ნაციონალიზაცია 1956 წლის ივლისში გამოაცხადა.
ლონდონმა და პარიზმა, ისრაელი-თან ერთად, საიდუმლო შეთანხმებით დაგეგმეს სამხედრო ოპერაცია. ოქტომბრის ბოლოს ისრაელი სინაის ნახევარკუნძულში შეიჭრა, რასაც მალევე მოჰყვა ბრიტანულ-ფრანგული ინტერვენცია ოფიციალურად „არხის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის“ საბაბით.
თუმცა, დუაიტ ეიზენჰაუერის ადმინისტრაცია თავიდანვე ეწინააღმდეგებოდა ძალის გამოყენებას. ვაშინგტონი შიშობდა, რომ ეს ნაბიჯი გააძლიერებდა საბჭოთა კავშირის გავლენას ახლო აღმოსავლეთში და დააზიანებდა დასავლეთის იმიჯს დეკოლონიზაციის პროცესში.
აშშ-მ მკაცრი ზეწოლა განახორციელა საკუთარ მოკავშირეებზე:
ფინანსური ბერკეტების გამოყენებით (ფუნტის სტაბილურობის საფრთხე),
გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია-ში აქტიური დიპლომატიური მოქმედებებით,
და საერთაშორისო იზოლაციის შექმნით.
შედეგად, 1956 წლის დეკემბრისთვის ბრიტანული და ფრანგული ძალები იძულებული გახდნენ ეგვიპტიდან გასულიყვნენ.
სუეცის კრიზისმა მნიშვნელოვანი გეოპოლიტიკური ცვლილებები გამოიწვია:
მნიშვნელოვნად დაზიანდა ბრიტანეთისა და საფრანგეთის, როგორც გლობალური იმპერიების, ავტორიტეტი;
დაჩქარდა დეკოლონიზაციის პროცესი;
გაძლიერდა აშშ-ის გავლენა ახლო აღმოსავლეთში;
და ცივი ომის კონტექსტში ვაშინგტონმა დაადასტურა, რომ დასავლურ ბლოკში საბოლოო სიტყვა მას ეკუთვნოდა.
მნიშვნელოვანია, რომ აშშ-ის მოქმედება ხშირად სხვადასხვაგვარად ფასდება: ერთი მხრივ, ეს აღიქმება როგორც მოკავშირეების „დაბლოკვა“, ხოლო მეორე მხრივ როგორც მცდელობა, შეენარჩუნებინა გლობალური სტაბილურობა და არ დაეშვა კოლონიური წესრიგის ძალით აღდგენა.
2026-05-11
2026-05-11
2026-05-11
2026-05-11
2026-05-10
2026-05-09
2026-05-09
2026-05-09
2026-05-07
2026-05-07