კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ის გარდაცვალება არა მხოლოდ ყველა ქართველისთვის პირადი ტრაგედიაა, არამედ რუსეთთან ჩვენი ურთიერთობების მომავლისთვისაც. 

გულწრფელად უნდა ვაღიაროთ: დღეს ჩვენი მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა ფაქტობრივად, დაწყებამდეც კი. ორივე მხარის, როგორც რუსული, ისე ქართული მხარის, ხისტმა და დიამეტრალურად საპირისპირო პოზიციებმა ნებისმიერი პროგრესი დაბლოკა. 

ამ სიტუაციაში სულიერი დიპლომატია რჩება ერთადერთ გასაღებად, რომელსაც შეუძლია დახურული კარების გაღება.

 

ჩემი კავშირი მის უწმინდესობასთან ღრმად პირადი იყო. 2003 წელს, მოსკოვში ვიზიტის დროს, პატრიარქი ჩემს ოჯახს ესტუმრა.

მაშინ ახალგაზრდა ვიყავი და დიდი პოლიტიკისგან შორს ვიდექი, მაგრამ მისი პიროვნების სიმტკიცემ ჩემზე დაუვიწყარი შთაბეჭდილება დატოვა.

მახსოვს, როგორ აკურთხა მან ჩემი პატარა ქალიშვილი და მირჩია, მისთვის ემილიას სახელი დამერქმია ეს მითითება უსიტყვოდ შევასრულეთ.

იმ წლებში მე ვიყავი მიხეილ ხუბუტიას მოადგილე, რომელიც ხელმძღვანელობდა რუსეთში მოღვაწე ქართველთა კავშირს. ერთად ჩვენ შევასრულეთ კოლოსალური სამუშაო ორგანიზება გავუწიეთ არაერთ მნიშვნელოვან შეხვედრას მოსკოვში ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობების გასაღრმავებლად. 

სწორედ ამ პროცესის დროს შედგა მნიშვნელოვანი შეხვედრა რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინთან.

მათთვის, ვინც არ იცის, წარმოშობით აფხაზეთიდან ვარ და მქონდა სანუკვარი ოცნება შემესრულებინა გარდაცვლილი მამაჩემის ანდერძი: ამეშენებინა ეკლესია მის მშობლიურ სოფელ წარჩეში, გალის რაიონში. ორჯერ ვთხოვე პატრიარქის კურთხევა და აღვნიშნე, რომ რეგიონი იეჰოვას მოწმეების გავლენის ქვეშ იყო. თუმცა, ილია II მტკიცედ იყო განწყობილი: თუ ქართველ მღვდლებს არ შეეძლოთ ეკლესიაში მსახურება, ის ვერ ჩაითვლებოდა ქართულად. მისი ავტორიტეტი ჩემთვის ნებისმიერ ამბიციაზე მაღლა იდგა და მე თავმდაბლურად გადავდე ეს იდეა, რადგან მესმის მისი პასუხისმგებლობა კანონიკური საზღვრების მიმართ.

2025 წლის დეკემბერში ჩვენ კვლავ შევხვდით. მასთან წრფელი გულით მივედი, რადგან დავინახე, რომ მოსკოვსა და თბილისს შორის დიალოგი პარალიზებული იყო. ვთხოვე მის უწმინდესობას, ჩართულიყო „მშვიდ დიპლომატიაში“ და დახურული წერილი გაეგზავნა რუსეთის პრეზიდენტისთვის. დარწმუნებული ვიყავი, რომ ილია II-ის ავტორიტეტი შეძლებდა იმ „უხეში ადგილების“ გასწორებას, რომელთა მოგვარებაც პოლიტიკოსებს არ შეეძლოთ. საქართველოს ეს პირველი ნაბიჯი უნდა გადაედგა, რომლის გარეშე პოლიტიკური დიალოგი ვერ დაიწყებოდა.

სამწუხაროდ, პატრიარქის ჯანმრთელობამ აღარ მისცა მას ამ პროცესში სრულად მონაწილეობის საშუალება. 

თუმცა დღეს ამას მის მიერ ჩვენთვის გაგზავნილ გზავნილად აღვიქვამ.

ჩიხში ვართ, მაგრამ გამოსავალი არსებობს. რუსეთის პოლიტიკური ელიტის წარმომადგენლებთან საუბრებში ვხედავ გადაწყვეტილებების პოვნის გულწრფელ სურვილს. 

ახალი იმპულსი გვჭირდება. გულწრფელად ვიმედოვნებ, რომ ახალი პატრიარქი აღიარებს სახალხო და სულიერი დიპლომატიის ამ უზარმაზარ რესურსს და კათოლიკოსის ხსოვნის პატივსაცემად გააგრძელებს მის კეთილშობილურ საქმეს. პოლიტიკოსებს შეუძლიათ ათწლეულების განმავლობაში კამათი, მაგრამ ეკლესიის ხმას და ხალხის ნებას შეუძლია მთების გადაადგილება. ჩვენ ვალდებულნი ვართ ვიპოვოთ გამოსავალი ჩვენი შვილების მომავლის გულისთვის და მე, ჩემი მხრივ, ყველაფერს გავაკეთებ ამის მისაღწევად.