img1


სომხეთის პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ პაშინიანი ორი კვირის განმავლობაში უკვე მეორედ გაფრინდა რუსეთში

13 დეკემბერს ის მოსკოვში იმყოფებოდა, 25 დეკემბერს კი პეტერბურგში დსთ-ს სამიტში მიიღებს მონაწილეობას და პირადად უხელმძღვანელებს ევრაზიის ეკონომიკური საბჭოს სხდომას. 

როგორც მოსკოვში, ასევე პეტერბურგშიც არ ჰპირდებიან პუტინთან ცალკე შეხვედრას.

 

 რატომ შეწყვიტა ახლახან ერევანმა უხეში თავდასხმები მოსკოვის წინააღმდეგ და ფაშინიანი უფრო ხშირად სტუმრობს რუსეთს, რა შუაშია ტრამპის გამარჯვება?

 

" სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანს შორის ცალკე შეხვედრა არ იგეგმება ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის (EAEU) ხელმძღვანელობის შეხვედრის ფარგლებში, განაცხადა რუსეთის ლიდერის პრესმდივანმა დიმიტრი პესკოვმა. „ცალკე შეხვედრა არ იგეგმება. მაგრამ მათ ექნებათ შესაძლებლობა ისაუბრონ საჭიროების შემთხვევაში“, - განაცხადა კრემლის წარმომადგენელმა.

 

ოთხშაბათს, არაფორმალური შეხვედრა დსთ-ს სამიტის შემდეგ გაიმართება სათხილამურო კურორტ იგორაში, რომელიც მდებარეობს ლენინგრადის რეგიონში ლადოგას ტბის მახლობლად, განაცხადა რუსეთის პრეზიდენტის თანაშემწემ იური უშაკოვმა. გათვალისწინებულია ზამთრის სპორტთან დაკავშირებული კულტურული პროგრამა. უშაკოვმა აღნიშნა, რომ ლიდერები არ წავლენ სათხილამუროდ, მაგრამ მათ შეუძლიათ უყურონ რამდენიმე ღონისძიებას.  

რუსეთის ლიდერის თანაშემწის თქმით, დოკუმენტების ხელმოწერა არ იგეგმება, რადგან ზოგადად გათვალისწინებულია წმინდა მეგობრული, არაფორმალური კომუნიკაცია.

 

ხუთშაბათს, 26 დეკემბერს, იგორში შეიკრიბება ევრაზიის უმაღლესი ეკონომიკური საბჭო, ანუ გაიმართება ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის (EAEU) სამიტი. მასში მოწვეულნი არიან არა მხოლოდ ასოციაციის წევრები, არამედ დამკვირვებლებიც - უზბეკეთიდან და კუბადან (თუმცა კუბა - მხოლოდ ვიდეო ზარით ჩაერთვება). ლიდერები განიხილავენ საზოგადოებრივი მუშაობის საკითხებს და შემდგომი ინტეგრაციის გაღრმავებას.

 

რატომ თქვა უარი ფაშინიანმა EAEU სამიტის სომხეთში მოწვევაზე ?

 

EAEU-ს სამიტზე, სავარაუდოდ, პაშინიანი ორგანიზაციაში თავმჯდომარეობას დაასრულებს.  

ამასთან, პრემიერ-მინისტრმა მიზანშეწონილად არ მიიჩნია სამიტის მოწვევა საკუთარ რესპუბლიკაში, ჩვეულებისამებრ. ”რადგან, სამწუხაროდ, 

ევრაზიის უმაღლესი ეკონომიკური საბჭოს ყველა წევრი არ არის სასურველი სტუმარი სომხეთში”, - განაცხადა დეკემბრის დასაწყისში ფაშინიანმა.

 

ფაშინიანი რუსეთში სულ ცოტა ხნის წინ გაფრინდა - პარასკევს, 13 დეკემბერს.

იმ დღეს რუსეთის დედაქალაქში გაიმართა ევრაზიის მთავრობათაშორისი საბჭოს სხდომა, რომელიც მიეძღვნა ენერგეტიკის, მრეწველობისა და ელექტრონული კომერციის განვითარებას თანამშრომლობას.

 

ფაშინიანი მოსკოვში ბოლოჯერ გაფრინდა ოქტომბერში, ასევე დსთ-ს სამიტზე. მან ველოსიპედით გავლაც კი მოახერხა დედაქალაქის სანაპიროზე. 2023 წელს ფაშინიანმა დსთ-სა და CSTO-ს სამიტების უმეტესი ნაწილი გამოტოვა.

 

რატომ ბრუნდება ფაშინიანი კვლავ რუსეთისკენ?

 

მთავარი მიზეზი, რის გამოც სომხეთმა შეწყვიტა რუსეთში სამიტების ბოიკოტი, არის დონალდ ტრამპის არჩევა აშშ-ს პრეზიდენტად.

 

 „კონფიგურაცია იცვლება ევროპასა და აშშ-ში.  

ტრამპის გამარჯვება ვაშინგტონში იზოლაციონისტური ტენდენციების ზრდას ასახავს.  

გარდა ამისა, ფაშინიანი ჯორჯ სოროსის პროტეჟეა და ეს არის ტრამპის პირდაპირი, პირადი მტერი.  

რაც შეეხება ევროკავშირს, მას ახლა ნაკლები რესურსი აქვს გეოპოლიტიკური ექსპერიმენტებისთვის, საფრანგეთსაც კი, რომელიც დიდი ხანია ერევა სამხრეთ კავკასიის საქმეებში დღეს შიდა პოლიტიკური კრიზისების გადაჭრაშია.

 

ფაშინიანს არ შეუძლია არ გაითვალისწინოს დასავლეთის განწყობის ცვლილებები, ასევე მეზობელ საქართველოში მომხდარი მოვლენები, რომელიც დასავლეთთან კონფლიქტში შევიდა, მაშინ როცა სომხეთმა სწორედ ამ ქვეყნის მეშვეობით შეინარჩუნა სახმელეთო კავშირები ევროკავშირთან. „ის ალბათ ჯერ კიდევ ოცნებობს სომხეთის ევროკავშირსა და ნატოში გაწევრიანებაზე. ამ მიზეზით, ერთხელ პაშინიანი მოიყვანეს ხელისუფლებაში.  

მაგრამ ეს „სურვილები“ ​​სულ უფრო ნაკლებად რეალისტური ხდება.  

ამიტომ ის იძულებულია შეცვალოს პოლიტიკა და კვლავ გააძლიეროს კავშირები რუსეთთან. პაშინიანის ორმაგი სტანდარტები ყველასათვის ცნობილია.

 

 გასულ წელს პაშინიანმა ბოიკოტი გამოუცხადა სამიტების უმეტესობას, სადაც მას შეეძლო პუტინთან შეხვედრა, მაგრამ წელს მან კვლავ დაიწყო მათში დასწრება, აღნიშნავენ ექსპერტები.

 

 „ფაშინიანი მოსკოვში დსთ-ს სამიტზე შემოდგომაზე ჩამოვიდა. ის ცდილობს მაქსიმალურად დაიცვას სომხეთის ეკონომიკური სარგებელი ამ თანამშრომლობიდან. ამავდროულად, ფაშინიანი თავს უფლებას აძლევს, საკმაოდ უხეში განცხადებები გააკეთოს EAEU-ს ლიდერების მიმართ და მიანიშნებს, რომ სომხეთის ტერიტორიაზე ისინი არ იქნებიან მისასალმებელი სტუმრები. 

 

" მელას რაც ესიზმრებოდა ის ელანდებოდაო, პაშინიანის სომხეთის ევროპიზაცია ისევ ოცნებებში და სიზმრებში შემორჩა მხოლოდ, მისთვის ბოლო იმედი საქართველოა და თუ ჩვენი ქვეყანა ევროკავშირის წევრი გახდება სომხეთს უკვე სახმელეთო საზღვარი ექნება კავშირთან და ამას უნდა დასჯერდეს. "

დასავლეთი აღარ ზრუნავს სომხეთზე, ამიტომ არავინ ეპატიჟება ამ ქვეყანას არც ევროკავშირში და არც ნატოში, აღნიშნავენ ექსპერტები როგოც დასავლეთში ისე თვითონ სომხეთშიც. „ერევანი იმუშავებს თავისი ამჟამინდელი კონფიგურაციით და ელოდება ევროპაში შესვლის შესაძლებლობის ფანჯრის ხელახლა გახსნას. პაშინიანი იყო და რჩება პროდასავლური პოლიტიკოსი. არ უნდა ველოდოთ გლობალურ შემობრუნებას რუსეთისკენ მისი მმართველობის დროს“, - ფიქრობენ სომეხი და რუსი ექსპერტები.

 

როგორ მიჰყავს აშშ სომხეთს უკრაინის გზაზე

 

 ნოემბერში, აშშ-ს საპრეზიდენტო არჩევნებში დონალდ ტრამპის გამარჯვებისთანავე, რუსეთის საგარეო დაზვერვის სამსახურმა (SVR) განაცხადა, რომ ამერიკელმა დიპლომატებმა დააჩქარეს მუშაობა სომხეთში უკრაინასა და მოლდოვაში გამოცდილი სქემების გამოყენებით. როგორც სამსახურის პრეს-ბიურო იტყობინება, „აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა შესამჩნევად დააჩქარა მუშაობა ღონისძიებების კომპლექსზე, რათა ხელი შეუწყოს პროდასავლური სამოქალაქო საზოგადოების სტრუქტურების აქტივობას სომხეთში“.

 

 „ბაიდენის ადმინისტრაციას საბოლოოდ გაუჩნდა სურვილი, დაეწყო მეტი პროგრამა, რაც შეიძლება მეტი თანხა გამოეყო არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის, რათა იდეოლოგიური სამუშაოები, რომელიც ტარდება მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში, გაგრძელებულიყო მას შემდეგ, რაც ბაიდენი დატოვებს თეთრ სახლს. ამის შესახებ ანდრეი კორტუნოვმა განუცხადა NEWS.ru-ს საერთაშორისო ურთიერთობების რუსეთის ფედერაციის სამეცნიერო დირექტორმა. - ჩვენ ვხედავთ, რომ ეს უკვე დაიწყო უკრაინისთვის. სავსებით შესაძლებელია, რომ ეს გაგრძელდეს თავად სომხეთში“.

 

როგორ მიჰყავს აშშ სომხეთს უკრაინის გზაზე

 

 ნოემბერში, აშშ-ს საპრეზიდენტო არჩევნებში დონალდ ტრამპის გამარჯვებისთანავე, რუსეთის საგარეო დაზვერვის სამსახურმა (SVR) განაცხადა, რომ ამერიკელმა დიპლომატებმა დააჩქარეს მუშაობა სომხეთში უკრაინასა და მოლდოვაში გამოცდილი სქემების გამოყენებით. როგორც სამსახურის პრეს-ბიურო იტყობინება, „აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა შესამჩნევად დააჩქარა მუშაობა ღონისძიებების კომპლექსზე, რათა ხელი შეუწყოს პროდასავლური სამოქალაქო საზოგადოების სტრუქტურების აქტივობას სომხეთში“.

 

რატომ აკრიტიკებს ოპოზიცია პაშინიანს უხასიათობის გამო?

 

 ფაშინიანს ესმის, რომ სომხეთი შეიძლება გამოირიცხოს ევრაზიის ეკონომიკური გაერთიანებიდან, მაგრამ ეს აბსოლუტურად შეუცვლელი ორგანიზაციაა ერევნისთვის, განმარტავს NEWS.ru სომხეთის დემოკრატიული პარტიის ლიდერი, რესპუბლიკის პრეზიდენტის არამ სარქისიანის ყოფილი კონსულტანტი.

 

 ერევანს არ სურს დაკარგოს რუსეთთან სავაჭრო ბრუნვა, რომელმაც 14 მილიარდ დოლარს მიაღწია, ამბობს სარქისიანი და დასძენს: პაშინიანს მოსკოვთან კომუნიკაციაზე მთლად უარი არ უთქვამს, ის არასოდეს ტოვებდა CSTO-ს, თუმცა ასეთ გამოსავალზე მიანიშნებდა.

 

 „ფაშინიანის თანხმობა, გახდეს სანქტ-პეტერბურგში მიმდინარე შეხვედრის თავმჯდომარე, არ უნდა იქნას აღქმული, როგორც შემობრუნება რუსეთისკენ, რადგან მისი ჟესტები კვლავ წინააღმდეგობრივია. სწორედ ამ ზაფხულს სომხეთის ხელისუფლებამ აიძულა რუსი მესაზღვრეები დაეტოვებინათ ზვართნოცის აეროპორტი, თვლის ოპოზიციონერი. - ასე რომ, პოლიტიკური ურთიერთობები არ არის იგივე, რაც ეკონომიკური. ერევნისა და მოსკოვის კავშირი რეალურად აღარ არსებობს. „ამჟამინდელი ხელისუფლების პირობებში, ურთიერთობების დათბობას არ უნდა ველოდოთ.

 

როგორ უშლის დასავლეთი სომხეთს აზერბაიჯანთან შეთანხმების მიღწევაში ხელს ?!

 

 სომხეთის ლიდერი ერთდროულად ორი მხარის ზეწოლის ქვეშ აღმოჩნდა. ერთის მხრივ, მეზობელი აზერბაიჯანი აკრიტიკებს მას სამშვიდობო ხელშეკრულებაზე მოლაპარაკებების გაჭიანურების მცდელობის გამო. მეორეს მხრივ, ქვეყნის შიგნით რადიკალი ნაციონალისტები, პირიქით, გმობენ პაშინიანს მეზობელთან დიალოგის და „გადამეტებული თანხმობისთვის“. ამასთან, სარგსიანის თქმით, სომხეთის ხელმძღვანელობა კვლავ ყველაზე მეტად დასავლეთის აზრით ხელმძღვანელობს.

 

 როგორც სარგსიანი იხსენებს, სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა რამდენიმე წლის წინ საჯაროდ დაამტკიცა 1991 წლის ალმა-ატას დეკლარაცია - ამით აზერბაიჯანი საბჭოთა საზღვრებში აღიარა და ყარაბაღის აზერბაიჯანული სტატუსი დაადასტურა. თუმცა, ახლა ერევანი სულ უფრო ახალ პირობებს უყენებს ბაქოს სამშვიდობო ხელშეკრულების გასაფორმებლად, აღნიშნავს თანამოსაუბრე.

 

 ახლა ფაშინიანი აჭიანურებს აზერბაიჯანთან საზღვრის დემარკაციას - და, ალბათ, თამაშის ეს ახალი რაუნდი დაიწყო არა შემთხვევით, არამედ ისევ "დასავლეთის კარნახით", თვლის ოპოზიციონერი. „სომხეთის მთავრობის მეთაური ამბობს, რომ დელიმიტაციისა და დემარკაციის შემდეგ მას აღარ დასჭირდება ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისია“, მაგრამ ეს აზერბაიჯანისა და თურქეთის მოთხოვნით ხდება, აღშფოთებულია ოპოზიციონერი.