PUBLICIST.GE 

ანდრანიკ ჰოვჰანნისიან 

პოლიტოლოგი, უსაფრთხოების ექსპერტი ესაუბრა

 

ნიკოლ ფაშინიანის საჯარო თავდასხმები სომხური სამოციქულო ეკლესიის წინააღმდეგ არ არის იმპულსური თავდასხმები, არამედ 2018 წლიდან განხორციელებული მიზანმიმართული სტრატეგიის ნაწილია.

სომხეთში ე.წ. „ხავერდოვანი რევოლუციის“ შემდეგ დაიწყო ეროვნული იდენტობის ჩამომყალიბებელი ძირითადი ინსტიტუტების სისტემატური დემონტაჟი. ეკლესია არის უკანასკნელი დამოუკიდებელი ინსტიტუტი, რომელიც არ არის ინტეგრირებული ფაშინიანის რეჟიმის დღის წესრიგში. სწორედ ამიტომ ცდილობს ფაშინიანი მუდმივად ეკლესიის მარგინალიზაციას და დასუსტებას.

 

ჩვენ არ ვსაუბრობთ სპონტანურ კონფლიქტებზე, არამედ ინსტიტუციურ შეტევაზე: პროვოკაციების, სკანდალების, დისკრედიტაციისა და ნარატივების მეშვეობით, რომლებიც აყალიბებენ ეკლესიის იმიჯს, როგორც „არქაული“ ინსტიტუტის. ეკლესია მოუხერხებელია ხელისუფლებისთვის, რადგან ის აგრძელებს ბრძოლას ეროვნული იდეებისთვის, აყენებს არცახის ოკუპაციის საკითხს და სრულად უარს ამბობს თურქეთთან ნებისმიერ კომპრომისზე სომხური გენოციდის საკითხთან დაკავშირებით. უფრო მეტიც, ეკლესიას შეუძლია საზოგადოების კონსოლიდაცია და ამჟამინდელი ხელისუფლება ამის ეშინია.

ეკლესიაზე თავდასხმები ფაშინიანის რეჟიმის კურსის გაგრძელებაა, რომელიც ტრადიციული იდენტობის „მოდერნიზაციით“ ჩანაცვლებას გულისხმობს, რაც ხშირად მალავს გლობალიზმისა და კონფორმიზმის იდეას.

 

დიახ, სტილი მართლაც მსგავსია. როგორც საქართველოში, ასევე სომხეთში ჩვენ ვხედავთ სისტემატურ კამპანიას, რომელიც მიზნად ისახავს ჩვენი ეკლესიების ავტორიტეტის შერყევას - ძირითადი ინსტიტუტების, რომლებიც ატარებენ საზოგადოების ისტორიულ მეხსიერებას, იდენტობას და მორალურ სტაბილურობას. ქრისტიანობა სომხებისთვის, ისევე როგორც ქართველებისთვის, არ არის მხოლოდ რელიგია, არამედ კულტურული და სახელმწიფოებრივ-ეროვნული კოდექსის საფუძველი.

 

არ არის გამორიცხული, რომ ის, რაც ხდება, არ არის მხოლოდ ცალკეული პოლიტიკოსების ინიციატივა, არამედ გარე დღის წესრიგის განხორციელება.

 

ეკლესიის განზრახ დასუსტება მოსახერხებელი გზაა საზოგადოების გარე სტანდარტებზე ტრანსფორმაციისთვის სივრცის გასათავისუფლებლად. გრანტებით დაფინანსებული არასამთავრობო ორგანიზაციები აქტიურად არიან ჩართულნი ამ პროცესში, აწესებენ ნარატივს, რომელშიც ტრადიციული ღირებულებები „პროგრესის“ დაბრკოლებას წარმოადგენს.

 

ამ კონტექსტში ფაშინიანი გარე ძალების გავლენის ქვეშ მოქმედებს. ფაშინიანის რეჟიმის ქმედებები მიზნად ისახავს სომხეთის სახელმწიფოს სუვერენიტეტის სიმბოლური და ინსტიტუციური საფუძვლების აღმოფხვრას.

 

3. ამ ეტაპზე, ფაშინიანის სამართლიანი გამარჯვების შანსები უკიდურესად დაბალია - მისი რეიტინგი მნიშვნელოვნად დაეცა, ხოლო საზოგადოების ნდობა შეირყა ანტისახალხო გადაწყვეტილებების სერიამ, მათ შორის ეროვნული ღირებულებების გადახედვამ და არცახის საკითხმა. თუმცა, ოპოზიცია მასობრივ მხარდაჭერას არ სარგებლობს, რაც ვაკუუმს ქმნის. მოქალაქეთა უმრავლესობა მზად არ არის ხმა მისცეს არც მოქმედ მთავრობას და არც უკვე ჩამოყალიბებულ ოპოზიციას.

 

მთავარი ფაქტორი შეიძლება იყოს ახალი პოლიტიკური ძალების გაჩენა, რომლებსაც შეუძლიათ საზოგადოების გაერთიანება ჭეშმარიტად ეროვნული დღის წესრიგის გარშემო. ამ შემთხვევაში, სიტუაცია შეიძლება რადიკალურად შეიცვალოს.

 

რაც შეეხება გაყალბებას, ეს, ფაქტობრივად, ერთადერთი ინსტრუმენტია, რომელსაც შეუძლია უზრუნველყოს ფაშინიანის ძალაუფლების შენარჩუნება. მისთვის არჩევნები არა მისი პოლიტიკური მომავლის, არამედ პირადი უსაფრთხოების საკითხია. დამარცხების შემთხვევაში, მას ღალატისთვის გასამართლების რისკი ემუქრება. სწორედ ამიტომ, მაღალია საარჩევნო პროცესზე მანიპულაციებისა და ზეწოლის რისკი.