თანამედროვე პოლიტოლოგიური დისკურსი, რომელიც ხშირად ზედაპირულ, ლიბერალურ-აპოლოგეტურ ნარატივებშია ჩაკეტილი, მიზანმიმართულად გაურბის იმ ფსიქო-ისტორიული ფესვების ანალიზს, რომელზეც ამერიკული სახელმწიფოებრიობა დგას. თუ ჩვენ ამერიკული იდენტობის გენეზისს სტრუქტურული ფსიქოანალიზისა და ისტორიული რევიზიონიზმის პრიზმაში გავატარებთ, მივიღებთ სურათს, რომელიც სრულად ანგრევს დამფუძნებელი მამების მითოლოგიზებულ, ჰეროიკულ პორტრეტებს.

 

სინამდვილეში, პოლიტიკური ფასადის მიღმა, აშშ-ის დამფუძნებელი მამები წარმოადგენდნენ პროტესტანტული თემების სადისტური მორალით დაშინებულ, ღრმად ტრავმირებულ სექტანტ-ნევროტიკოსებს. ეს იყო საზოგადოება, რომელიც აშენდა პურიტანულ რეპრესიებზე, ბუნებრივი ინსტინქტების ჩახშობასა და მუდმივ ეგზისტენციალურ შიშზე.

 

ამ ფსიქო-ისტორიული პარადიგმიდან გამომდინარე, არანაირ პარადოქსს არ წარმოადგენს თანამედროვე დასავლური ელიტების სრული მორალური დეგრადაცია. დიალექტიკა მარტივია: რადიკალური რეპრესია ყოველთვის ბადებს რადიკალურ პერვერსიას. შესაბამისად, ლოგიკურია, რომ სადისტური მორალით შებოჭილი „მამების“ იდეური და ბიოლოგიური მემკვიდრეები, საბოლოო ჯამში, დაეშვნენ პედოფილური ბორდელების ორგიულ ტრანსამდე — იმ ბორდელებისა, რომელთა არქივებითაც დღეს ელიტებს აშანტაჟებენ იმ მედროვეების შთამომავლები (ისტორიულად რომ ჯარისკაცებზე საკუთარ ქალიშვილებს ყიდიდნენ). ეს არის არა ანომალია, არამედ ჩახშობილი კოლექტიური არაცნობიერის კანონზომიერი ამოფრქვევა და მორალური კოლაფსი.

 

თუმცა, პოლიტოლოგიური თვალსაზრისით, ამ ელიტური დეკადანსის მიღმა, გაცილებით საინტერესო და საგანგაშო ფენომენს წარმოადგენს ამერიკული საექსპორტო სახელმწიფო მშენებლობის ტრადიციები და მისი გეოპოლიტიკური შედეგები.

 

როდესაც ნევროზული და შინაგანად გახრწნილი სისტემა ცდილობს საკუთარი მოდელის გლობალურ ექსპორტს, შედეგი ყოველთვის კატასტროფულია. განვიხილოთ ორი კლასიკური ქრესტომათიული მაგალითი: ლიბერია და ისრაელი. ორივე სახელმწიფო ამერიკული პოლიტიკური ინჟინერიის მიერ შეიქმნა, როგორც ერთგვარი გლობალური, უტოპიური ჰუმანისტური ექსპერიმენტი. იდეაში, ისინი უნდა გამხდარიყვნენ დემოკრატიისა და ცივილიზაციის შუქურები მათთვის განკუთვნილ რეგიონებში.

 

მაგრამ რა აჩვენა რეალურმა პოლიტიკამ? ტრაგიკული კანონზომიერება იმაში მდგომარეობს, რომ ორივე ამ პროექტმა — ხელოვნურად თავსმოხვეულმა ინსტიტუციურმა მოდელებმა — უმოკლეს ისტორიულ დროში განიცადა მუტაცია და მივიდა ღია, შეუნიღბავ სოციალურ-პოლიტიკურ „კანიბალიზმამდე“. ჰუმანისტური ექსპერიმენტები გარდაიქმნა ულტრა-რადიკალურ, აპარტეიდულ და სასტიკ სისტემებად, სადაც გადარჩენის ერთადერთი მექანიზმი ძალა და სხვისი განადგურებაა.

 

ყოველივე ზემოთქმული მიგვითითებს არა ლოკალურ კრიზისზე, არამედ დასავლური ჰეგემონიის გარდაუვალ, ონტოლოგიურ კოლაფსზე. ჩვენ ვესწრებით ისტორიული ენტროპიის ტრიუმფს იმ ცივილიზაციურ მოდელზე, რომელმაც სრულად ამოწურა თავისი ტელეოლოგიური დანიშნულება. როდესაც იმპერიის ცენტრში იდეოლოგიური ვაკუუმი და მორალური შიზოფრენია ისადგურებს, პერიფერიებზე ექსპორტირებული ძალადობა ვეღარ შეაჩერებს მეტროპოლიის დაშლას. გლობალური ლიბერალური წესრიგი დღეს წარმოადგენს გვიანდელი რომის იმპერიის სიმულაკრს: ელიტები საკუთარი მესიანური ილუზიების ტყვეობაში რჩებიან, მაშინ როცა ისტორიის რეალური სუბიექტები უკვე ახალ, პოსტ-ამერიკულ, მულტიპოლარულ არქიტექტურას აშენებენ. ამერიკული ციკლი დასრულებულია — და იგი ინგრევა არა იმდენად გარეშე მტრების დარტყმით, რამდენადაც საკუთარი შინაგანი, ფსიქოპათოლოგიური წინააღმდეგობების სიმძიმის ქვეშ.

 

ვიმეორებ ! შეუძლებელია ექსპორტზე გაიტანო ჰუმანიზმი, როდესაც შენი საკუთარი პოლიტიკური დნმ გაჟღენთილია სექტანტური ნევროზითა და მორალური გახრწნილებით. ამერიკული გეოპოლიტიკური მესიანური იდეა სრულ კრახს განიცდის არა იმიტომ, რომ მას ძალა არ ყოფნის, არამედ იმიტომ, რომ მისი ღირებულებითი ბირთვი თავიდანვე ფსიქოპათოლოგიურ საფუძვლებზე იყო აგებული.

 

ირაკლი ყიფიანი